Preekpost zondag 20 oktober 2019

zondagmorgen 20 oktober 2019

“De vreugde die God geeft is uw kracht”

Waar haal jij de kracht vandaan? Op die vraag kunnen veel verschillende antwoorden gegeven worden. Voor de een is dat zijn optimisme, voor een ander is het de fysieke gezondheid. Weer een ander vindt hernieuwde kracht in een inspirerende gedachte. Een nieuw inzicht kan iemand weer aanvuren om ervoor te gaan. Prachtig om te zien als iemand in zijn kracht komt te staan en er echt wat gebeurt. Tegelijk moeten we zeggen dat in al deze voorbeelden je aangewezen bent op jezelf of op wat iets of iemand anders om je heen je aanreikt. En dat kan ook fout gaan. Dat er geen kracht meer is. Opgebrand omdat je te veel van jezelf vroeg of teleurstelling onderweg die de kracht je uit de handen slaat.

Een krachtsinspanning hadden de Israëlieten geleverd in de afgelopen weken. De muren rond de stad stonden weer. Het was niet altijd gemakkelijk geweest, maar wat een motivatie had dat wakker gemaakt. Nu was het tijd om te ontdekken wat Gods plan met hen was hier op deze plek. En wie kon dat beter gaan vertellen dan Ezra die in de tijd van de ballingschap zich in de boeken van Mozes had verdiept. Er is een verlangen naar motivatie voor het inrichten van hun leven hier. Ze moeten iets van die energie die het afronden van de muur bracht zien vast te houden.

Wat een indrukwekkende bijeenkomst wordt het. Op de eerste dag van de zevende maand. In de loop van de dag zullen ze ontdekken dat dit de eerste dag is van het nieuwe jaar, een heilige dag. Het markeert de eerste dag van een nieuw bestaan dat God hen geeft. Ezra gaat voorlezen een hele dag lang van de vroege ochtend tot in de middag. En het hele volk luistert ademloos, mannen, vrouwen en kinderen. Ze worden er stil van als ze ontdekken dat God in zijn trouw niet veranderd is. Zoals Hij Abraham riep om naar Kanaän te gaan, zo had God hen uit het noorden weggehaald. En net als Israel destijds in de macht van de farao hen nu bevrijd uit de macht van de sterkste koning op aarde. Ze ontdekten al luisterend ook dat zij niet anders waren dan hun vroegere volksgenoten. God kon niet op zijn mensen bouwen. Ze waren net zo zondig. Er was heel wat in hun leven waarin God de dingen anders wilde hebben. Daar sta je dan, je denkt wat te zijn en wilt in je kracht bevestigd worden. We gaan ervoor. Maar intussen wordt je onder het lezen afgebroken. Van eigen kracht blijft niks over. Het volk is in tranen.

Ezra roept het volk op om stil te worden en niet te huilen. Deze dag – een heilige dag – is geen dag van tranen maar van blijdschap. Bedenk wie de HERE voor jullie is en hoe jullie je in Hem mogen verheugen. Dat jullie hier zijn heb je aan Hem te danken. Dat Hij voorbij wil zien aan jullie zonden is omdat Hij genadig is zoals Hij zo vaak zijn genade heeft laten zien.

Er is kracht in de Heer! Eindeloze kracht. Niet in de zin van spierballen maar wel kracht om verder te gaan onder alle omstandigheden. Die moet je dan niet zoeken in iets in jezelf of in iets of iemand om je heen. Dat zal vroeg of laat toch tegen gaan vallen. Maar in de redding die God de HEER brengt, doordat Hij jouw leven wil aanvaarden ondanks wie jij bent, ligt kracht en motivatie om altijd maar weer door te gaan.

We hoeven gelukkig niet naar onszelf te kijken, maar we mogen naar Hem kijken en het van Hem verwachten. Als het volk dan het Loofhuttenfeest gaat vieren zoals dat op de aanwijzing van de wet in de zevende maand plaatsvindt, dan zullen ze stilstaan bij die wonderlijke zorg van God. Ook toen was Hij en de vreugde in Hem hun kracht!

Lezen Nehemia 8

Advertenties

Preekpost zondag 13 oktober 2019

zondagmorgen 13 oktober 2019

Vrij van schulden

Het is één van de ergste dingen die je kan overkomen. Je moet naar de winkel om eten te kopen voor je gezin, maar de rekening laat het niet meer toe. Door omstandigheden die je niet altijd in de hand hebt ben je in de schulden geraakt. Soms zie je geen andere uitweg. Wat kan het dan helpen als iemand met je meekijkt om je uit de brand te helpen. Niet alleen door je wat geld te geven zodat er in elk geval eten op tafel komt, maar ook door met je op zoek te gaan hoe je van je schuld af kunt komen.

Het leven in Jeruzalem was voor lang niet alle teruggekeerde joden een gemakkelijk bestaan. Integendeel zelfs, er waren onder hen die het hoofd niet boven water konden houden. Ze verkochten hun bezit, soms zelfs hun kinderen als slaaf of slavin, om in elk geval nog weer even vooruit te komen. De welvarende joden hadden daar flink profijt van. Zij werden er alleen maar beter van.

Er ontstonden scheve verhoudingen, die de onderlinge verbondenheid niet ten goede kwamen. Als je elkaar van alles verschuldigd bent dan gaat dat er tussen zitten. Er is geen vrijheid. De leefbaarheid wordt van alle kanten steeds meer een knellend probleem. Als de mensen bij Nehemia hun beklag doen, dan roept hij juist de mensen die hiervan profiteren op het matje.

Onder Gods volk horen deze dingen niet te bestaan. De wetten van Mozes wijzen erop dat mensen die horen bij de HERE niet de oorzaak mogen worden dat anderen uit de gemeenschap van Gods volk door hun toedoen verarmen. Het was daarom bijvoorbeeld verboden om rente te vragen op een lening die je onderling overeen werd gekomen. Wie leeft van genade, dat wil zeggen, wie door Gods keuze mag horen bij Zijn volk die mag vervolgens niet een ander gaan uitbuiten. Genade ontvangen betekent genade uitdelen en niet op kosten van de ander gaan leven.

Nehemia pakt de wetten van Mozes erbij. Hier is praktische daadkracht nodig, bekering vraagt om offers naar elkaar waarin genade heel praktisch handen en voeten krijgt. De opdracht gaat uit om elkaar te behandelen alsof het een sabbatsjaar is waarbij alle schulden worden kwijtgescholden. Zodat er ruimte om te leven komt voor iedereen.

Zondag zitten we rond de avondmaalstafel. Wat een rijk geschenk. God leeft niet op onze kosten, maar neemt ons leven voor Zijn rekening. Wij mogen leven op de kosten die Hij voor ons maakte in de overgave van Jezus, zijn Zoon. Dat moet ons tot de vraag brengen of wij daar ook naar anderen voor zorgen. Misschien is er iets wat jij doet waardoor een ander zich niet vrij voelt. Zit jij dat in de weg omdat je de ander een rekening voorhoudt die hij of zij niet kan betalen. Dat hoeft overigens helemaal geen rekening te zijn in de zin van geld. Maar wel dat je de ander afrekent, je verwacht iets en eigenlijk verwacht je steeds meer. Een lening met rente.

Zet er een streep door! Zoals God in Jezus voor eens en voor altijd een streep wil zetten door jouw schuld. En je helemaal in de vrijheid zet. De boodschap van genade moest daar bij de stad Jeruzalem die werd hersteld handen en voeten krijgen in het kwijtschelden van schulden. Geen vereffening, geen afrekening maar het uitdelen van genade.

Dat is het geheim van de stad in herbouw. Dat is wat het geheim mag zijn van Gods kerk. Als het Pinksteren is geweest en de Heilige Geest mensen vol maakt van Gods genade dan staat er: ze hadden alles gemeenschappelijk. Ze deelden wat ze hadden. Dat getuigenis wil God door Zijn gemeente in deze wereld uit laten gaan!

Lezen: Nehemia 5

zondagmiddag 13 oktober 2019

Blijf volharden bij je roeping

Het werd de kapitein van de Costa Concordia verweten dat hij als kapitein niet op het schip bleef toen het door zijn schuld gekapseisd was. Je zou kunnen zeggen dat hoort bij zijn roeping. De kapitein is verantwoordelijk voor het schip, maar ook voor de mensen aan boord. Hij mag pas als laatste van boord gaan.

Het lijkt er haast op dat Nehemia koppig zijn plek blijft verdedigen en zelfs het schip niet verlaat op het moment dat iedereen van boord is gegaan. Van alle kanten wordt hem gezegd dat hij ermee moet stoppen. Maar zelfs als ze vertellen dat hij zich samen met de joden moet gaan verstoppen in de tempel omdat ze van plan zijn hem te vermoorden weet Nehemia van geen wijken.

Je ziet bij hem iets van de standvastigheid die we later bij Jezus zien. Als de farizeeën Hem waarschuwen dat Herodes plannen heeft om Jezus te vermoorden, zegt Jezus dat Hij echt niet van plan is om daarvoor op de vlucht te slaan. Is dat nu halstarrigheid, koppigheid. Als een kapitein die zijn taak te serieus neemt en ook nog blijft als er geen mens meer aan boord is?

Nee, als we goed luisteren dan gaat het om wat anders. Nehemia weet zich geroepen door de Here God om de muren om de stad Jeruzalem te herstellen. Wie het bijbelboek Nehemia leest kan onder de indruk komen van de focus van Nehemia op zijn roeping. Hij laat zich door niets en niemand van de wijs brengen. Als het volk belaagd wordt in hoofdstuk 3, staat Nehemia fier overeind en weet ze mee te krijgen om niet op te geven. Vertrouw op de HERE, Hij zal zorgen dat Zijn stad hersteld wordt.

En nu hijzelf onderwerp is van de aanval is dat niet anders. Hij laat zich niet bang maken. Hij laat zich niet verleiden om zijn taak los te laten. Ik moet bezig zijn met de dingen die God mij heeft opgedragen, daar mag niets en niemand tussenkomen. Geen tijd voor een afleidend praatje.

Nehemia doorziet het motief. Als het verhaal van de moordaanslag aan hem wordt verteld, beseft hij dat hij heiligschennis zou plegen als hij zou doen wat hem werd voorgesteld. Vluchten in de tempel is een onmogelijkheid. Alleen de priester mag de tempel binnen gaan. Jazeker, als je een veilige plek wilde hebben binnen de stad dan was de tempel de plek. De muren boden die bescherming nog niet. Alles lag nog open. Maar de tempel binnengaan was onmogelijk! Nehemia kon daar niet verder dan het altaar.

De truc die hier wordt ingezet is om Nehemia tot ongehoorzaamheid aan God aan te zetten. Dat er in die relatie het nodige fout zou gaan. We herkennen wat de duivel met Jezus probeerde te doen en waar hij in het leven van jou en mij niet minder op uit is. Ons bij God weg te halen. Ons los te weken van de roepstem van Jezus om Hem te volgen. Afleiden, vals beschuldigen, bang maken. Het zou zo maar kunnen dat je er iets van herkent. Dat ook bij jou gemorreld wordt om je plek, je roeping te verlaten.

Nee, die roeping is niet hetzelfde als Nehemia die leiding moest geven. Maar het is wel om samen met allen die Jezus liefhebben die gemeenschap gestalte te geven waar Gods liefde woont. Om samen met de gemeente van Christus uit te reiken naar de wereld om te laten zien hoe Jezus hoop brengt waar geen hoop is. De stad moest een plek van het getuigenis van Gods werk worden en wat had de boze er een hoop voor over om dat te voorkomen. Wat zal hij in zijn handen knijpen als de kerk van Christus niets van Christus zichtbaar maakt aan de wereld.

Denk nog maar eens aan die kapitein om te blijven bij waar Jezus toe roept. Samen met allen die Hem toebehoren trouw Zijn aan Hem en aan elkaar om zo een instrument in Zijn hand te zijn waarmee Hij aan deze wereld iets van zichzelf wil laten zien.

Lezen: Nehemia 6

Studiedag 21 missionaire specialisatie (7 oktober)

Prestentatie en communicatie

Gewapend met de inleiding van onze laatste preek kwamen we maandag 7 oktober aan op Hydepark. Deze keer een studiedag die vooral ging om praktische vaardigheden. Als predikant moet je veel presenteren, denk alleen aan de zondagse erediensten. Wat kan er aan onze manier van communiceren nog worden verbeterd?

Best wel spannend om je manier van presenteren onder de loep te laten nemen door deskundigen en medestudenten. Maar de groep waar we mee optrekken kent elkaar intussen zo goed dat er voldoende vertrouwen was om dit avontuur aan te gaan. Eerlijk gezegd, het was juist wel mooi om feedback van elkaar te krijgen onder professionele begeleiding! Er kan immers altijd nog het nodige beter. En als dat dan de prestentatie van je preek ten goede komt is dat alleen maar welkom.

Gooitsen Eenling
Image result for hester hogendoorn

We werden deze dag toevertrouwd aan Hester Hogendoorn en Gooitsen Eenling die nog vaker gaan komen in het komend studiejaar. Beide zijn werkzaam in de wereld van het theater en verstaan het vak van presenteren als geen ander.

De groep werd in tweeën verdeeld. Zelf maakte ik de dag mee onder leiding van Gooitsen. De dag cirkelde rondom 4 thema’s: ontspanning, concentratie, stem en basishouding. Om een verhaal goed te kunnen vertellen heb je ontspanning en concentratie nodig. Voor beide deden we oefeningen. Zo moesten we om te concentreren elkaars spiegelbeeld zijn en precies nadoen wat de ander tegenover ons deed. We ontdekten dat concentratie in deze oefening te maken heeft met oogcontact. Dit kwam terug in het bespreken van de basishouding als je gaat presenteren. Zorg eerst dat je contact hebt en begin dan pas te spreken.

Letten op je houding en je ademhaling. Het werd nog weer een keer duidelijk gemaakt. Toen we oefeningen gingen doen in het preken ontdekten we dat je bijvoorbeeld toch nog gemakkelijk wat wiebelt op je benen en dat dit de concentratie niet ten goede komt. Bovendien werkt het afleidend voor de hoorder. Gooitsen gaf ons mee om of echt stil te staan of te wandelen. Beide kan goed werken. Ook ontdekten we dat de kansel kan leiden tot een net wat ander stemgebruik waardoor je minder natuurlijk overkomt. Ook dit kan afleidend werken. Het hielp o.a. bij mijzelf door op de tafel te gaan zitten en het verhaal nog een keer te doen. Grappig om te ervaren hoe dan je presentatie echt anders wordt.

We leerden af om te veel te letten op de articulatie omdat je dan nogal gemaakte spreektaal kunt krijgen. In plaats daarvan kregen we mee om te focussen met onze stem. Niet door te schreeuwen, maar wel zo te spreken dat je je focust op de afstand die je moet overbruggen naar degene op de achterste rij. In de kapel hebben we dat in tweetallen geoefend door een korte zin naar elkaar uit te spreken waarbij de afstand steeds groter werd.

Aan het eind van een mooie trainingsdag gingen we nog zingen in de kapel. Een prachtige canon (“Herr bleibe bei uns…”) in drie groepen. Na het instuderen gingen we al zingend lopen door de kapel waarbij iedereen zijn eigen partij bleef zingen. Een prachtige vorm van concentratie en het gebruik maken van je stem en dat met de woorden van een krachtig gebed.

Preekpost zondag 6 oktober 2019

zondagmorgen 6 oktober 2019

Laat je niet ontmoedigen

Hoevaak gebeurt het niet dat je ergens enthousiast aan begint maar halverwege afhaakt. Je hebt je voorgenomen om elke week twee keer te sporten. De eerste weken ben je fanatiek, maar dan komt de klad erin. Hoeveel mensen zou het lukken om in deze weken echt te stoppen met roken? Er zullen er meer aan beginnen dan dat er uiteindelijk zijn die echt gestopt zijn. Er kunnen allemaal oorzaken zijn, soms zelfs plausibele oorzaken. Je stopte met roken, maar toen gebeurde er ineens iets heel spannends en had je die sigaret echt nodig. Of er kwam een blessure met sporten en toen heb je daarna de draad niet meer opgepakt.

Zondagmorgen komen we een stel uitgebluste bouwvakkers tegen. Nou ja, bouwvakkers. Er zijn onder hen ook priesters en jonge mannen die nog geen vak hebben geleerd. De meesten zouden zich meer een bouwer uit noodzaak noemen. Om samen met alle inwoners van de stad en ook met joden van het platteland de muren rondom Gods stad te herstellen. Een klus die ze enthousiast hadden opgepakt nadat Nehemia ze moed had ingesproken. Ze geloofden er met elkaar in.

Maar toen de muur ongeveer tot de helft was opgebouwd zagen ze er niet echt een gat meer in. Moe en uitgeput, overal spierpijn dat kun je je voorstellen. Maar dat was het toch niet alleen. Ze waren gevoelig voor de geluiden uit de omgeving van de stad. Mensen die hen wat belachelijk zaten te maken. Ze dreigden geweld te gebruiken. Zie je het voor je: helemaal moe en dan te moeten vechten? Daar is geen beginnen aan. En als laatste probeerden die mensen ook nog verdeeldheid te zaaien. Waar haal je de moed vandaan om dan door te zetten met bouwen. Dit is kansloos! En dat riepen ze ook naar Nehemia. Wij kappen ermee.

Het gaat hier niet zomaar om voor jezelf een doel stellen in je leven dat je niet haalt. Het gaat hier om iets anders. Het gaat om Gods project zou je kunnen zeggen. Mensen die zich inzetten voor Zijn stad. Nehemia was ervan overtuigd dat deze weerstand te maken had met weerstand tegen God. Dan is het zaak je niet te laten kraken. Immers, Gods macht stijgt uit boven elke macht die ons probeert klein te maken.

Hoevaak zou dat bij ons gebeuren? Dat we ergens aan beginnen in Gods Koninkrijk en halverwege de handdoek in de ring gooien? Omdat er van alles tegen zit? Omdat we er geen gat meer in zien? Zou het kunnen dat je soms teveel kijkt naar alles wat tegenwerkt en te weinig in het geloof gaat staan? Reken erop dat als je bezig bent met dingen die de Here je wil laten doen, je met weerstand te maken krijgt. De boze zit altijd op het vinketouw. Hij had het prachtig gevonden als die stad niet afkwam. Er geen zichtbare plek was waar je mocht ontdekken dat Gods verlangen is om onder de mensen te wonen.

Het is spannend om helder in ons leven te krijgen waar we met onze eigen projecten bezig zijn en waar het werkelijk om Gods zaak gaat. Deze mannen waren dat overigens kwijt. Ze werkten zo keihard dat ze dachten dit zelf te moeten klaren. Alsof zij zich moesten bewijzen. In Gods Koninkrijk moet gewerkt worden, maar niet om onszelf te bewijzen. Het gaat om biddend de handen uit de mouwen te steken en de kracht om het vol te houden te verwachten van God zelf. Als Hij zegent zal het bouwen lukken! Dan slagen wij niet zelf, maar mogen we verwonderd zijn over wat Hij doet! Dat zouden de bouwers gaan ontdekken.

Intussen mochten ze niet opgeven. Het was niet bidden om een oplossing, bidden dat de vijand af zou druipen. Maar bidden en de handen uit de mouwen. Bidden en werken. Die twee gaan in Gods Koninkrijk vaak samen. Wie werkt zonder gebed kan het wel vergeten en zal de moed laten zakken. Dan komt er in Gods Koninkrijk en ook in het werk binnen Gods kerk uiteindelijk niks van terecht.

Lezen Nehemia 3:33-4:17

studiedagen 18 en 19 (20 en 21 september 2019)

“Waar is de kerk eigenlijk voor?”

Op het Landelijk Dienstencentrum begonnen we vrijdag 20 september om 10 uur aan het tweede jaar van de missionaire specialisatie. En gelijk met een tweedaagse waarbij onze kerkenraden ons de tweede dag zouden komen vergezellen om met ons mee te leren.

Na een lange onderbreking door de vakantie was het bijzonder goed om elkaar weer te ontmoeten. Nynke introduceerde Erik Borgman bij ons en vertelde daarbij dat we de eerstkomende lessen veel aandacht gaan geven aan contextualisatie.

Image result for erik borgman

kijken, kijken, kijken…
Borgman leert ons dat als het gaat om de context we niet te snel de handen uit de mouwen moeten willen steken, maar dat het aankomt op kijken, kijken en nog eens kijken. Al snel praten we clichématig over de context in grote woorden als secularisatie en individualisering en problematiseren daarmee de cultuur en gaan op zoek naar oplossingen om het roer om te gooien. De wereld is daarbij de markt waar we klanten moeten zien te scoren.

We moeten ons niet vergissen dat er een groot verschil is tussen de kerk en de omringende cultuur. De cultuur om ons heen zit ook binnen in onszelf. De vraag is vooral: hoe neemt de kerk te midden van de cultuur van vandaag zijn eigen plek in? Met welk doel is de kerk er?

In Christus is de kerk als het ware het sacrament, dat wil zeggen het teken en het instrument,
voor de innige vereniging met God en voor de eenheid van het menselijk geslacht.

Dogmatische constitutie
over de kerk
Lumen Gentium (1964), no 1

De kerk is allereerst sacrament
Als sacrament is de kerk een geschenk van God. Hier wordt zichtbaar wat de wereld zou moeten zijn: de innige vereniging met God en de eenheid van het menselijke geslacht. De kerk is de gemeenschap waar men elkaar vrede toewenst.

Pas daarna is de kerk instrument
We hebben de neiging een probleem te zien en er iets aan te doen. Maar dan vergeten we God in te brengen. Maar als we het zelf zouden moeten doen, dan staan we met lege handen. We mogen meedoen met wat God in zijn kerk aan de wereld wil geven. De kerk heeft te allen tijde de tekenen van de tijd te onderzoeken en in het licht van het evangelie te interpreteren. Zo maak je zichtbaar wat je in Christus ziet.

Vreugde een hoop, verdriet en angst van de mensen van vandaag, vooral ook van
de armen en van hen die, hoe ook, te lijden hebben, zijn evenzeer de vreugde en
de hoop, het verdriet en de angst van Christus’ leerlingen: er is werkelijk niets bij

mensen te vinden dat geen weerklank vindt in hun hart. Hun gemeenschap wordt
immers juist gevormd door mensen die, in Christus’ verenigd, door de heilige Geest
geleid worden op hun tocht naar het Rijk van de Vader en die de heilsboodschap
hebben ontvangen die aan allen verkondigd moet worden.


Pastorale constitutie over de kerk in de wereld
van deze tijd Gaudium et Spes (1965), no. 1

De kerk kenmerkt zich door radicale solidariteit
Eerste vraag is wat hebben we te ZIEN, niet wat hebben we te DOEN. Waar wordt zichtbaar dat Christus de wereld aan het verlossen is. De wereld is allang van God. In de kerk zou naar de wereld gekeken moeten worden als een plaats waar God al actief is.

Incarnatie zegt iets fundamenteels over God. Hij is bij ons, nog steeds. Daarom is de roeping van de kerk niet om te reageren op de wereld. Zij kenmerkt zich door het volgen van de Heer. Als de wereld niet van God is, dan zijn wij ten dode opgeschreven. Als het aan ons zou liggen dan wordt het niks meer. Denk bijvoorbeeld aan het klimaatprobleem. Daar is andere hoop voor nodig. Die hoop mogen we belichamen als geschenk van God aan de wereld.

de kerk als contemplatieve gemeenschap
Wij moeten de stad vanuit een contemplatief standpunt herkennen, oftewel vanuit een standpunt van het geloof dat de God ontdekt die in haar huizen, in haar straten en op haar pleinen woont. Hij leeft onder de burgers en bevordert de solidariteit en de broederlijkheid, het verlangen naar het goede, haar waarheid, naar gerechtigheid. Dit betekent niet dat we optimistisch zijn, maar mensen met hoop die kunnen wachten op God. Buiten de kerk zoeken we naar oplossingen. In de kerk kennen we de machteloze Christus die wil dat elke stem gehoord wordt. Ook de stemmen die in de wereld niet gehoord worden, zoals stemmen van moordenaars in de gevangenis omdat ook zij een ziel hebben. De kerk stuurt daarom geestelijke verzorgers naar deze hopeloze plek.

Daarom is het dringend noodzakelijk weer een contemplatieve geest te krijgen die het
ons mogelijk maakt iedere dag opnieuw te ontdekken dat ons een goed in bewaring is
gegeven dat menselijker maakt, dat helpt een nieuw leven te leiden.

paus Franciscus,
Evangelii Gaudium, no 264.

de kerk als teken van hoop
De visie die Borgman met ons deelt geeft ontspanning. We moeten ons niet gek laten maken dat er steeds minder mensen naar de kerk gaan in Nederland om dan in een defensieve houding te gaan zitten en in oplossingen te gaan denken waarin de kerk zich aan de wereld aanpast. Het komt erop aan om beter te weten wat er aan de hand is en waarvoor de kerk er is. Namelijk om alles in het licht van Christus te zetten. Waarin licht er door Hem hoop op, waar geen hoop is? Vecht niet tegen de tendens in, maar wees in de naam van Christus waar mensen door het leven heen zakken. Daarbij hoort ook het woord crisis. We zijn geen service instituut om van mensen goede mensen te maken, maar mogen in Christus hoop brengen die van de andere kant komt. Juist in de crisis kan er soms ruimte zijn dat die hoop doorbreekt. Het gaat om radicale omkering waardoor we tot ons recht mogen komen.

secularisatie en religie
Aan de hand van 3 sociologen denkt Borgman dieper door over secularisatie en laat zien dat je er van verschillende kanten naar kunt kijken.

  • Weber laat zien hoe alles pas betekenis heeft als het ergens – instrumenteel – toe dient. Daarmee verliest religie zijn betekenis.
  • Durkheim laat zien dat religie niet te maken heeft met een dogmatisch systeem, maar met een spiegel waarin je kijkt om daar je identiteit aan op te hangen. Dat kan ook een voetbalclub zijn of de staat. Het gaat erom ergens bij te horen.
  • Simmel laat zien dat de religie van betekenis wordt in zaken die we niet goed kunnen verklaren en waarin we ervaren dat we afhankelijk zijn. Borgman maakt dit concreet door te te wijzen op de gevolgen van de welvaartsstaat. Deze zorgt intussen voor steeds meer zekerheid en trekt de afhankelijkheid steeds meer uit het leven weg. Dit verklaart waarom in de VS de mensen veel religieuzer zijn dan bijvoorbeeld in Nederland.

Borgman waarschuwt voor de therapeutisering van het geloof. Mensen willen horen hoe ze de grip op het leven terug kunnen krijgen. Maar hiervoor is de kerk niet. De kerk leeft van wat komt. Dat is radicale omkering die alleen in Christus kan worden ontvangen.

kijken, kijken, kijken om alles in het licht van Christus te stellen

SCOPUS – de bijbel niet alleen lezen maar ook ervaren

’s Avonds worden we meegenomen in een andere manier van “lezen” van de Bijbel. Vaak is het lastig om de relatie te leggen tussen de bijbel en ons dagelijkse leven omdat het voor ons gevoel twee werelden kunnen zijn die ver van elkaar afstaan. Scopus is overgekomen vanuit Duitsland waar het “Stufen des Lebens” heet om die kloof te overbruggen door zelf te ervaren wat je leest. We moesten allemaal een tak meenemen naar de zaal. Deze takken werden in de loop van de avond bijelkaar gebracht tot de boom geplant aan de waterstromen uit Psalm 1.

Aan de hand van spreekwoorden over bomen, een mediterende oefening om je als een boom te voelen die wortel schiet, een vertelling over een boom die groeit tegen de verdrukking van een steen in en vragen over de bronnen in ons eigen leven werden we steeds dichterbij de tekst van Psalm 1 gebracht. Al met al een prachtige ervaring – zeker voor theologisch geschoolde mensen zoals wij zijn – om de bijbeltekst anders te horen en er zelf in meegenomen te worden.

Kerkenradendag

Zaterdag verwelkomen we onze kerkenraden weer op Hydepark. Een scala aan ouderlingen en diakenen of andere missionair betrokkenen in de gemeente geven een vrije zaterdag op om deze dag met hun predikant op te trekken in de opleiding. Dat mag best wel een offer genoemd worden. Tegelijk laten deze kerkenraadsleden weten dat het zinvolle dagen zijn die hen weer verder helpen om in de lokale context de missionaire plek in te nemen.

Image result for alain verheij

de bijbel verbinden met je dagelijkse leven
’s Morgens is Alan Verheij onze gast. Hij laat zien op een heel persoonlijke manier zien hoe je de bijbelse verhalen kunt verbinden aan je eigen levensweg: Mozes, Martha en Jozef kwamen voorbij in zijn verhaal. Daarna kregen we de gelegenheid om als het ware een persoonlijke levensreis te maken. Op een tijdlijn mochten we aangeven waar en hoe een bijbelwoord of iets anders ons geraakt heeft en oplichtte op onze levensweg. Voor mij komt dan altijd het beeld naar boven van het dagelijkse manna. In een moeilijke fase in het leven waarbij ik dacht hoe moet dit ooit liet God aan de hand van dat beeld zien dat ik mocht blijven bij wat er op diezelfde dag nodig was. En nooit was het te weinig wat God gaf. We deelden dit eerst in de groep van de eigen gemeente. Daarna samen met de kerkenraden van de predikanten met wie we samen een intervisiegroepje vormen. Daarbij kwam ook aan de orde de vraag of er in onze gemeenten ruimte is voor zo’n geloofsgesprek.

projecten inbrengen en feedback geven

Afbeelding kan het volgende bevatten: een of meer mensen, zittende mensen, tafel en binnen

De lunch genoten we op het zonovergoten terras van Hydepark. Het middagdeel was ingeruimd voor de “missionaire projecten” waar we ons met de kerkenraden op inzetten in de eigen gemeente in het kader van de opleiding. We deelden de projecten in een korte presentatie in de intervisiegroepen en mochten twee vragen stellen waarop we dan feedback kregen van de andere twee kerkenraden. Zelf brachten we in dat we ons als gemeente graag meer willen verbinden met de wijk waarin de kerk staat. Er zijn drie jonge echtparen die in de wijk wonen die zich hier voor willen gaan inzetten. De kerkenraad wil hier vooral faciliteren en het ondersteunen. We zien het als een geschenk van God voor de gemeente en voor de wijk dat dit gebeurt. In de feedback kregen we o.a. het volgende terug:

  • geef het de tijd;
  • reken ze niet af af op het resultaat;
  • zorg dat je een goede buur bent;
  • zegen ze;
  • wees een back up voor problemen die ze tegenkomen.

De beide andere kerkenraden deelden een idee rond het openzetten van de kerk en het verlangen om zich te verbinden met Oost-Europeaanse mannen in het dorp die hier wonen in verband met werkzaamheden. Ook hier mochten we met elkaar feedback geven om de beide kerkenraden verder te helpen bij het uitwerken van deze projecten.

Terugkijkend op deze dagen was het een goede start van het tweede leerjaar. Ik kijk er naar uit wat er allemaal in het komend jaar nog volgt.

preekpost 29 september 2019

zondagmiddag 29 september 2019

namaakgoden: “All you need is love…?”

Namaakgoden zijn alle dingen waar je je wanhopig aan vast klampt met de gedachte: als ik dat heb dan ben ik gelukkig. Het zijn dus goden die je zelf moet zien te veroveren en die je in je eigen handen moet zien te krijgen. Alleen dat al zou je te denken moeten geven. Hoe kan iets waar ik zelf controle over moet uitoefenen mijn god zijn? Al noem je het vast je god niet, het functioneert wel zo. Alles heb je er voor over (toewijding) en je stelt je ultieme hoop erop.

Eén van die namaakgoden kan liefde zijn. Wat is dat soms een obsessie in ons leven. In liederen en films wordt veel en vaak op de kaart van de liefde gespeeld. Als het ultieme en gelukzalige van de liefde waar je jezelf helemaal in kunt verliezen tot het verraderlijke van de liefde als het kapot gaat en je leven in de vernieling ligt.

Nu is liefde iets wat God ons geeft. Ook romantische liefde waarin twee mensen zich aan elkaar verliezen. Dat je bij de ander mag zijn wie je bent, erkenning mag vinden en bevestiging. Maar het gaat fout als de liefde zo wordt opgehemeld dat het de plek inneemt die God alleen kan innemen. Liefde kan je gelukkig maken, maar het kan je nooit geven wat alleen God in de hemel geven kan: de vervulling van je leven.

Je ziet het maar al te vaak. Liefde gaat de plek innemen waar jouw leven een gat vertoont. Jakob is zo iemand. Hij mist zijn thuis, zijn moeder met wie hij heel wat tijd doorbracht nu hij gevlucht is en zijn plek gevonden heeft bij familie. Het is mislukt en stukgelopen in zijn leven. Jakob wil dat achter zich laten en Rachel, op wie hij smoorverliefd wordt omdat ze zo knap is, wordt de vrouw op wie hij zijn hoop stelt om gelukkig te worden.

Wat een afknapper is het als hij ’s morgens wakker wordt en het bed niet met de knappe Rachel maar met de lelijke Lea gedeeld heeft. Zo werkt het vaak: je vestigt je hoop ergens op en als je het dan in handen hebt volgt de teleurstelling. Wat hier gebeurt is belangrijk om goed naar te kijken. Eigenlijk moet Rachel Jakob verlossen van pijn, de pijn van zijn verleden. Lea gaat overigens hetzelfde doen. Ze is lelijk en weet ik zal geen man krijgen. Als haar vader haar dan via een list aan Jakob als vrouw geeft, zorgt ze ervoor dat er kinderen komen. Zo hoopt zij op verlossing. Liefde of in elk geval het huwelijk moet haar “Verlosser of Messias” zijn. Maar na elke geboorte blijkt dat er geen verandering komt, geen echt geluk.

Dit verandert voor haar als Juda geboren wordt. Dan prijst ze de HEER. Ze heeft haar leven gevonden in Hem die werkelijk redding kan brengen. Dat verandert haar leven. Om niet afhankelijk te zijn van de liefde van je man of je vrouw – waarbij je hem of haar vooral nodig hebt – is het eerst nodig dat je weet: God de HEER ziet mij en kent mij! Mijn leven is waardevol in Hem. Hij is mijn hoop. En Hij vult met liefde waar geen tegenprestatie voor nodig is. Dat maakt vrij om te geven. Door Hem wordt liefde niet een claim in de hoop dat je er beter van wordt, maar wordt liefde een kwestie van geven. Dan is God zelf de bron waar je – ook in de romantische relatie – van mag uitdelen.

In het beeld van het nieuwe testament: Jezus – voortgekomen uit het geslacht van Juda – is de ware Bruidegom. Als jij weet dat Hij alles voor jou gegeven hebt, dan heb je niet meer krampachtig die liefde van mensen nodig maar mag je vrij zijn om liefde te geven.

Lezen Genesis 29

preekpost 15 september 2019

zondagmorgen 15 september

Kom en doe mee

Het zal je maar gebeuren. Je staat ergens aan de kant te kijken hoe mensen bezig zijn een koe uit de sloot te halen. Jij bent onderweg naar de stad en hebt je goede kleren aan. Je ziet dat het niet lukt. Er zijn handen te kort. Maar ja, zomaar mee gaan helpen? Zou dat helpen, nog afgezien van je mooie kleren die er dan helemaal niet meer uitzien? En terwijl je staat te kijken en te denken roept de brandweer die intussen aangekomen om hulp te verlenen naar jou: Hé, jij daar. Kom en help mee! Wat ga jij op zo’n moment doen? Risico nemen en bijspringen of spring je vlug op de fiets en laat je de mensen letterlijk aanmodderen met die koe in de sloot?

Nehemia heeft in Jeruzalem de boel bekeken. De stadsmuur waaraan gebouwd is, maar elk stuk dat opgebouwd is werd afgebroken door de mensen die in het land waren komen wonen. En de poorten die in brand waren gestoken. Het zag er hopeloos uit. Om dit op te bouwen zijn alle handen nodig. Iedereen moet meehelpen. Maar de mensen in Jeruzalem waren opgehouden nog te bouwen aan de muur. Het was niet gelukt en zou ook niet lukken. Frustratie te over. Ze gingen toch niet nog meer risico’s nemen? Hun geld en tijd steken in een hopeloos project, wat voor zin had het?

En dan zoekt Nehemia hen op. Als die brandweerman van buiten, die zegt: kom en doe mee! Jullie handen zijn nodig. Waar haalt hij de moed vandaan? “Jij komt zeker van buiten. Jij hebt er geen idee van. Wij hebben echt alles al geprobeerd! We gaan onze handen hier niet nog langer aan branden. Een project dat niet haalbaar is. De weerstand van de omgeving is veel te sterk.”

Misschien heb je dat gevoel bij de kerk ook wel eens. Wat heeft het nog voor zin. Er is al zoveel geprobeerd. Ik ga mijn handen er niet meer aan branden. Mijn tijd er niet meer aan geven. Er is geen eer te behalen. Wat opgebouwd is, wat je misschien zelf wel opgebouwd hebt, wordt net zo snel weer afgebroken. En dan ineens die roep: kom en doe mee!

Waarom zou je? Moet je dan risico’s nemen en je energie steken in iets dat een verloren zaak is? Begrijpelijk dat je de neiging hebt om aan de kant de boel wat aan te zien. Maar nu die oproep! Kom en doe mee. In de kerk van Christus zijn ook alle handen nodig om samen te bouwen aan een gemeenschap waar Gods liefde woont en wordt uitgedeeld. Daarbij kan niemand worden gemist.

Nehemia durfde het aan, omdat hij ervan overtuigd was dat het niet zijn project was. Hij had ervaren hoe God ruimte had gemaakt die er niet vanzelfsprekend was. Dat de koning hem voor langere tijd los liet om naar Jeruzalem te gaan. Hoe God hem onderweg bescherming had geboden. En bovenal het geloof: Jeruzalem was Gods stad en niet de stad van de joden. Nehemia werd gedragen door het geloof dat God zelf ervoor wilde zorgen dat Zijn stad als een getuige van Zijn plan weer hersteld zou worden.

Geloof dat de kerk Gods kerk is. Geloof dat er Hem alles aan is gelegen dat Zijn licht zal schijnen. Ook vandaag door Zijn kerk heen temidden van een wereld van duisternis. Zeker is ook vandaag weerstand. Maar zou die tegenstander dan sterker zijn dan de Here God zelf? Geloof je dat Hij ook jou kan en wil gebruiken, jouw inzet om de gemeente een gemeenschap van Christus liefde te laten zijn?

Zo aan het begin van het seizoen zou de gedachte kunnen zijn, ik wacht het allemaal maar af en kijk wat er gebeurt. Misschien omdat je vooral naar mensen kijkt. Het is God zelf die ons wil gebruiken voor Zijn kerk en daarbij iedereen wil inzetten.

Kom doe mee! Wat zou jouw bijdrage kunnen zijn om samen die gemeenschap van Christus liefde vorm te geven?

Lezen Nehemia 2:11-20